Białe Złoto Południowej Afryki
Widok do Druku | Kod Html na TwojÄ… StronÄ™
Autor: drhencner
Odsłon: 111 |
Ilość słów: 904 |
Data: Mon, 19 Dec 2011 |
0 Komentarze
Dawno, dawno temu, na wyspach zachodniego wybrzeża PoÅ‚udniowej Afryki rywalizacja o dostÄ™p do biaÅ‚ej, proszkowatej substancji byÅ‚a powodem zabójstw i nawet zbliżyÅ‚a kraje do wojny.
BiaÅ‚e zÅ‚oto zawierajÄ…ce dużo azotu, fosforu i potasu byÅ‚o stosowane jako nawóz, nieodzowny dla szybko rozwijajÄ…cych siÄ™ ekonomii. XIX wieczny szalony wyÅ›cig w pozyskiwaniu guana z PoÅ‚udniowej Afryki przyćmiÅ‚ nawet amerykaÅ„skÄ… gorÄ…czkÄ™ zÅ‚ota. Po wybuchu szaleÅ„stwa guana, ludzie Å›pieszyli na wyspy zamieszkaÅ‚e przez kolonie ptaków żeby zbierać grubÄ… warstwÄ™ cennego depozytu ptasiego nawozu, kolonie ptaków rozproszyÅ‚y siÄ™ po caÅ‚ym wybrzeżu.
W tym czasie znanym jako Great Guano War, ponad 400 statków byÅ‚o zakotwiczonych przy wyspie Ichaboe, obok Namibii, zanim brytyjskie okrÄ™ty wojenne siłą zaprowadziÅ‚y porzÄ…dek i objęły kontrolÄ™ nad zbiorem guano. Na wiÄ™kszoÅ›ci wysp, zniszczenie już byÅ‚o dokonane, w ciÄ…gu kilku miesiÄ™cy, biaÅ‚e skaÅ‚y zostaÅ‚y ogoÅ‚ocone do naga. Rdzenni mieszkaÅ„cy wysp ucierpieli drastyczne straty, bez biaÅ‚ego pudru - ważnego materiaÅ‚u do budowy gniazd zapewniajÄ…cego osÅ‚onÄ™ dla mÅ‚odych, ich lÄ™gowiska staÅ‚y siÄ™ goÅ‚e i nieprzyjazne. Guano jest ważnym skÅ‚adnikiem wspomagajÄ…cym caÅ‚y tutejszy ekosystem i bez tego cennego nawozu, lokalnej spoÅ‚ecznoÅ›ci ptaków morskich groziÅ‚o wymarcie. Ostatnie z cennych worków byÅ‚ legalnie napeÅ‚nione guanem w 1996 roku, od tego czasu ptasi nawóz w PoÅ‚udniowej Afryce jest pozostawiony tam gdzie pasuje to ptakom.
Po wprowadzeniu Å›cisÅ‚ej ochrony, życie zaczęło powracać do normy, zarówno na wyspach jak i na wzburzonych wodach Atlantyku wokóÅ‚. W tym zniszczonym ekosystemie naukowcy stwierdzili zmianÄ™ zachowania zwierzÄ…t. Foki przylÄ…dkowe żywiÄ… siÄ™ gÅ‚uptakami a biaÅ‚e pelikany polujÄ… na pisklÄ™ta kormoranów. Zachodnie wybrzeża PoÅ‚udniowej Afryki należą do najbogatszych w Å›wiecie w życie morskie, zwÅ‚aszcza w miejscu gdzie zimny prÄ…d Benguelski zderza siÄ™ z lÄ…dem. Silne wiatry morskie powodujÄ… zawirowania na powierzchni wody, przynoszÄ…c do góry z szybkoÅ›ciÄ… 12 m/min bogatÄ… w skÅ‚adniki odżywcze wodÄ™.
Zimna woda rozgrzewa siÄ™ od sÅ‚oÅ„ca, życie rozwija siÄ™ bardzo szybko. Mikroskopijny plankton jest pożywieniem dla krewetek i kryla, stanowiÄ…cy utrzymanie dla milionów ton ryb pelagicznych. W tak ogromnej chmurze sardynek i sardeli mogÄ… z Å‚atwoÅ›ciÄ… znaleźć pożywienie ptaki morskie.
Ptaki najczęściej wygrzewajÄ… siÄ™ na sÅ‚oÅ„cu lub nurkujÄ… w oceanie w poszukiwaniu pożywienia, ale raz w roku, w czasie sezonu lÄ™gowego, sÄ… przykute do lÄ…du. Znalezienie odpowiedniego miejsca na gniazdo nie jest proste. Z wyjÄ…tkiem kilku niedostÄ™pnych klifów, brzegi sÄ… peÅ‚ne drapieżników, zarówno dzikich jak i domowych. Jest to niebezpieczne miejsce dla jaj i pisklÄ…t. DziesiÄ…tki tysiÄ™cy park gÅ‚uptaków przylÄ…dkowych i kormoranów sÄ… najliczniejszymi koloniami w regionie. W ciÄ…gu tysiÄ™cy lat stworzyÅ‚y one zÅ‚oża guano 20 metrowej dÅ‚ugoÅ›ci, zamieniÅ‚y ryby w lÄ…d. Nie tylko te ptaki zależne sÄ… bardzo od pokÅ‚adów guana, z ulewnymi deszczami, wierzchnia warstwa spÅ‚ywa do oceanu, dostarczajÄ…c cenne skÅ‚adniki mineralne niezbÄ™dne do rozwoju planktonu, roÅ›lin morskich i meduz.
Małże morskie wyrastajÄ… do wielkich rozmiarów że sÄ… w stanie bronić siÄ™ przed ich naturalnymi wrogami – rozgwiazdami - ich ostrymi krawÄ™dziami muszli.
Stada ptaków morskich sÄ… odpowiedzialne za zjadanie 2,8 milionów małż rocznie (Patellogastropoda), pomimo tego mogÄ… one przetrwać dziÄ™ki idealnym warunkom do ich rozmnażania i rozwoju. NajwiÄ™ksze tragedie na wyspach majÄ… miejsce w lutym, na wyspach pojawia siÄ™ jeszcze wiÄ™cej drapieżników. Kiedy gÅ‚uptaki przylÄ…dkowe dorastajÄ…, zaczynajÄ… naukÄ™ latania. Podczas doskonalenia umiejÄ™tnoÅ›ci latania, czÄ™sto wpadajÄ… w przybrzeżne wody peÅ‚ne czekajÄ…cych tam uchatek. Ptaki Å‚apane sÄ… ostrymi zÄ™bami i uderzane o wodÄ™ w celu wydobycia smakowitego tÅ‚uszczu znajdujÄ…cego siÄ™ w okolicach ogona. Poranione ptaki pozostawione sÄ… na Å›mierć w wodzie.
O Autorze
Darek Hencner, podróżnik i miÅ‚oÅ›nik wycieczek do Afryki.
Inne ciekawe artykuły
Ocena: Brak oceny


